Baħrejn
![]() |
Dan l-artiklu dwar il-ġeografija huwa nebbieta. Jekk trid, tista' tikkontribwixxi issa biex ittejjeb dan l-artiklu, dejjem skont il-konvenzjonijiet tal-Wikipedija. |
Renju tal-Baħrejn مملكة البحرين Mamlakat al-Baḥrayn |
||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
Innu nazzjonali: نشيد البحرين الوطني Bahrainona Baħrejn Tagħna |
||||||
![]() |
||||||
Belt kapitali | Manama 35°53′N 14°30′E / 35.883°N 14.5°E
| |||||
Lingwi uffiċjali | Għarbi | |||||
Gruppi etniċi | Baħrejnin | |||||
Gvern | Kostituzzjonali monarkija | |||||
- | President | Hamad ibn Isa Al Khalifa | ||||
- | Prim Ministru | Khalifa ibn Salman Al Khalifa | ||||
Indipendenza | ||||||
- | mir-Renju Unit | 21 ta' Settembru, 1964 | ||||
- | Repubblika | 13 ta' Diċembru, 1974 | ||||
Erja | ||||||
- | Total | 750 km2 (184) 290 mil kwadru |
||||
- | Ilma (%) | 0 | ||||
- | Densità | 1,189.5/km2 (7) 3,126.5/mili kwadri |
||||
PGD (PSX) | stima tal-2011 | |||||
- | Total | $28.275 biljun[1] (91) | ||||
- | Per capita | $23,760[1] (33) | ||||
PGD (nominali) | stima tal-2011 | |||||
- | Total | $20.590 biljun[1] (91) | ||||
- | Per capita | $19,817 [1] (33) | ||||
IŻU (2011) | ▲0.806 (għoli ħafna) (42) | |||||
Valuta | Dinar (BHD ) |
|||||
Żona tal-ħin | CET (UTC+3) | |||||
Kodiċi telefoniku | 973 | |||||
TLD tal-internet | .bh |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/56/Bahrain_municipalities_numbered.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Manama_Bahrain_World_Trade_Centre_%26_Bahrain_Financial_Harbour_2.jpg/220px-Manama_Bahrain_World_Trade_Centre_%26_Bahrain_Financial_Harbour_2.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Manama_Road_No_2819_5.jpg/220px-Manama_Road_No_2819_5.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Muharraq_Blick_nach_Manama_3.jpg/220px-Muharraq_Blick_nach_Manama_3.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Muharraq_and_Manama.jpg/220px-Muharraq_and_Manama.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Map_of_Arabia_600_AD.svg/220px-Map_of_Arabia_600_AD.svg.png)
Il-Baħrejn huwa nazzjon fl-Asja. Il-Baħrejn, li l-isem uffiċjali tiegħu huwa r-Renju tal-Baħrejn (Għarbi: مملكة البحرين, Mamlakat al-Baḥrayn), huwa mikro-stat ta' gżira sovran Asjatiku li jinsab fuq il-kosta tal-punent tal-Golf Persjan, li l-forma ta' gvern tiegħu hija l-monarkija kostituzzjonali. . It-territorju tiegħu huwa organizzat f'ħames governorati u l-kapitali tiegħu hija l-belt ta' Manama. Fuq il-websajt uffiċjali bl-Ispanjol tan-NU tissemma bħala "Bahrain".
Il-pajjiż jinsab fuq arċipelagu li l-akbar gżira tiegħu, il-Baħrejn, hija twila 55 km u wiesgħa 18-il km. Lejn il-punent hemm l-Arabja Sawdija, li magħha hija konnessa permezz ta' pont ta' 26 km imsejjaħ King Fahd Causeway. Lex-Xlokk hemm il-peniżola tal-Qatar, pajjiż li minnu huwa mifrud mill-Golf tal-Baħrejn u li miegħu mistenni jgħaqqad pont fi żmien mhux imbiegħed. Fl-2010, il-popolazzjoni tal-Baħrejn kienet 1,234,571, li madwar nofshom kienu barranin.
Il-Baħrejn huwa maħsub li kien id-dar taċ-ċiviltà Dilmun fi żminijiet antiki.Fi żminijiet aktar tard il-gżejjer bdew jiġu mmexxija mill-imperi Persjani Parthian u Sasanji. L-abitanti tagħha kienu fost l-ewwel li kkonvertew għall-Iżlam, fis-sena 628 wara Kristu. C. Wara l-Medju Evu kollu taħt il-ħakma Għarbija, fl-1521 il-Portugiżi okkupaw il-gżejjer, għalkemm ġew imkeċċija fl-1602 minn Shah Abbas il-Kbir tal-Imperu Safavid. Fl-1783 it-tribù Bani Utbah ħataf il-kontroll tal-gżejjer mid-dinastija Qajar u minn dakinhar ilhom maħkuma mid-dinastija Al Khalifa. Fl-aħħar tas-seklu 19, wara li ffirma diversi trattati mal-Ingliżi, il-Baħrejn sar protettorat tar-Renju Unit, sitwazzjoni li damet għaddejja sakemm il-pajjiż Ewropew irtira mir-reġjun fis-sittinijiet u l-pajjiż ipproklama l-indipendenza tiegħu fl-1971. Fil-bidu iffurmat bħala stat, il-Baħrejn iddikjara lilu nnifsu bħala renju fl-2002. Fl-2011 bdiet ribelljoni ispirata mir-Rebbiegħa Għarbija, partikolarment fost il-maġġoranza tax-Xiti.
Mill-2016, il-Baħrejn għandu Indiċi ta' Żvilupp Uman għoli u huwa meqjus mill-Bank Dinji bħala ekonomija bi dħul għoli. Il-pajjiż huwa membru tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, il-Lega Għarbija, il-Moviment Mhux Allinjat u l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni Iżlamika, kif ukoll huwa membru fundatur tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni għall-Istati Għarab tal-Golf. Fl-2001, l-amministrazzjoni Amerikana ta' George W. Bush ħatret lill-Baħrejn bħala alleat ewlieni mhux tan-NATO.
Iż-żejt ġie skopert fil-Baħrejn fl-1932, l-ewwel sejba bħal din fil-Golf Persjan u sors ta' ġid kbir, għalkemm mill-aħħar tas-seklu 20 il-pajjiż ipprova jiddiversifika l-ekonomija tiegħu billi jinvesti fil-banek u t-turiżmu biex jevita dipendenza żejda fuq il-materja prima tiegħu. Il-kapitali tal-pajjiż hija dar għal bosta istituzzjonijiet finanzjarji bħaċ-Ċentru tal-Kummerċ Dinji tal-Baħrejn u l-Port Finanzjarju tal-Baħrejn. Is-sit arkeoloġiku ta' Qal'at al-Bahrain (port u kapital tal-belt antika ta' Dilmun) u s-siti u l-istrutturi kollha relatati mal-minjieri tal-perli fil-Baħrejn ġew innominati Siti ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-2005 u l-2012, rispettivament.15 16 Il-Formula 1 Il-Grand Prix tal-Bahrain isir kull sena fiċ-Ċirkwit Internazzjonali tal-Baħrejn.
Ismijiet tal-postijiet
[immodifika | immodifika s-sors]Al-Bahrayn, البحرين, huwa d-doppju ta 'bahr "baħar", u huwa għalhekk li l-isem jittraduċi bħala "iż-żewġ ibħra", għalkemm ġie lessiku bħala isem femminili. Dwar l-ibħra, huwa possibbli li huma l-bajjiet il-lvant u l-punent tal-gżira, jew il-kwalità mielħa tal-ilma baħar u l-ilma ħelu mill-water table.
It-terminu jidher ħames darbiet fil-Koran, iżda ma jirreferix għall-gżira moderna, oriġinarjament magħrufa mill-Għarab bħala Awal.
Peress li sa tmiem il-Medju Evu, l-isem tal-post indika, minbarra l-gżira, il-kosta kollha tal-lvant tal-Peniżola Għarbija, iż-żewġ ibħra jistgħu jkunu t-tramuntana u n-nofsinhar tal-Golf Persjan.
Illum, iż-“żewġ ibħra” tal-Baħrejn huma meqjusa bħala l-bajja lejn il-lvant u l-punent tal-gżira, l-ibħra fit-tramuntana u n-nofsinhar tal-gżira, jew il-melħ u l-ilma ħelu preżenti fuq u taħt l-art. Minbarra l-bjar, hemm żoni tal-baħar fit-Tramuntana tal-Baħrejn fejn il-bżieżaq tal-ilma ħelu fost ilma mielaħ, kif osservaw il-viżitaturi minn żminijiet antiki.
Storja
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Bahrain_map_-_2.png/220px-Bahrain_map_-_2.png)
Il-Baħrejn ilu popolat minn żminijiet preistoriċi. Il-pożizzjoni strateġika tagħha fil-Golf Persjan fissret li kienet ikkontrollata u influwenzata mill-Assirjani, Babiloniżi, Griegi, Persjani u finalment mill-Għarab, li magħhom il-popolazzjoni kkonvertit għall-Islam.
Era pre-islamika
[immodifika | immodifika s-sors]L-arċipelagu kien magħruf fi żminijiet antiki bħala Dilmun, Tylos (isem mogħti mill-Griegi). Kisbet l-ismijiet Awal jew Mishmahig meta kienet parti mill-Imperu Persjan, bejn is-s. raw a. C. u l-s. iii a. C. fi żmien id-dinastija Akemenida.
Mis-s. iii a. C. sal-wasla tal-Islam fis-seba 'seklu, il-pajjiż kien ikkontrollat minn popli Iranjani oħra mill-Parthians u l-Imperu Sassanid. Madwar is-sena 250 Q.K., id-dinastija Parthian waslet biex testendi s-setgħa tagħha fil-Golf Persjan għall-Oman. Fit-3 seklu, is-Sasanjani kkontrollaw ir-reġjun, u jestendu l-ħakma tagħhom sal-wasla tal-fidi Musulmana erba’ sekli wara, sabiex l-arċipelagu fforma l-aktar provinċja tan-nofsinhar tagħhom flimkien mal-provinċji Sawdi fuq ix-xtut tan-nofsinhar tal-Golf Persjan. tal-Islam fis-sena 629, il-Baħrejn kien ukoll iċ-ċentru tan-Nestorianiżmu.
Konverżjoni għall-Iżlam
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/AradFort.jpg/220px-AradFort.jpg)
Fl-899, is-setta antika Ismailisman tal-Karmatians ikkontrollat il-pajjiż sabiex toħloq soċjetà utopika bbażata fuq id-distribuzzjoni tal-proprjetà kollha fost l-inizjati, ġabret ġieħ mill-kalif ta' Bagdad u fl-930 qerdet Mekka u Medina. , filwaqt li l-Ġebla l-Iswed lura lejn Al Ahsa. Skont l-istoriku Al-Juwayni, il-Ġebla ġiet ritornata fl-951. Fil-proċess, inkisret u nqasam f'seba 'biċċiet.
Fl-976 il-Karmatians ġew megħluba mill-Abbasids u l-mewt tagħhom waslet f'idejn id-dinastija Uyuní ta' Al Hasa, li fl-1076 approprjat l-arċipelagu kollu, u żammet il-poter tiegħu sal-1235, meta l-gżejjer ġew immexxija fil-qosor mill-Persjani. provinċja ta' Fars.
Fl-1253 il-Bedouin Usfurid waqqa' d-dinastija Uyunid u kkontrolla l-Għarabja tal-Lvant, inkluż l-arċipelagu tal-Baħrejn. Fl-1330 il-gżejjer kienu tributarji tal-belt ta' Hormuz, għalkemm lokalment kienu ddominati mid-dinastija Qatif.
Sal-Medju Evu tard, il-kelma "Bahrain" kienet tirreferi għar-reġjun storiku tal-Baħrejn li kien jinkludi Ahsa u Qatif fil-Provinċja tal-Lvant tal-Arabja Sawdija, kif ukoll l-arċipelagu tal-Baħrejn. Ir-reġjun kien jiġġebbed minn Basra sal-Istrett ta' Hormuz fl-Oman.
F'nofs is-seklu 15 il-gżejjer ġew taħt il-kontroll tad-dinastija Jabrid ibbażata wkoll fuq Ahsa, li ħakmet il-biċċa l-kbira tal-Għarabja tal-Lvant.
Il-wasla tal-ewropej
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Bellin_-_Karte_von_der_K%C3%BCste_von_Arabien_c.1745_%28crop%29.png/220px-Bellin_-_Karte_von_der_K%C3%BCste_von_Arabien_c.1745_%28crop%29.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/First_Oil_Well%2C_Bahrain.jpg/220px-First_Oil_Well%2C_Bahrain.jpg)
Il-gżejjer ġew okkupati mill-Portugall fl-1507, u invadew fl-1521, li kkontrolla l-arċipelagu għal tmenin sena, li matulhom kienu jiddependu mill-appoġġ tal-gvernaturi Persjani Sunni.Fl-1602, l-Iberi ġew imkeċċija minn Abbas il-Kbir, li ddikjara x-Xiiżmu. bħala r-reliġjon uffiċjali.Minkejja li żamm skambju diplomatiku attiv mal-kontroparti tiegħu r-Re Kattoliku Felipe III, Re ta' Spanja u l-Portugall. Il-gżejjer baqgħu taħt il-kontroll Iranjan għal żewġ sekli. Matul dak il-perjodu l-gżejjer sofrew żewġ invażjonijiet Ibadi mill-Oman fl-1717 u fl-1738.
Fl-1783 kienet iggvernata mid-dinastija Għarbija ta' Al Khalifa bħala jecat indipendenti separat mill-Persja. Minħabba t-talbiet tal-Persja li rkuprat mill-ġdid il-gżejjer, ġiet sottomessa fl-1861 taħt protettorat Brittaniku, bi skambju għall-protezzjoni u ġiet ratifikata skont it-Trattati tal-1880, 1892 u 1913. Anke hekk, l-Iran sostna l-pussess tal-arċipelagu għalih innifsu, għalkemm hija rrinunzjat għat-talbiet tagħhom fl-1970 u fl-1980.
Fl-1932, fl-inħawi beda l-isfruttament taż-żejt. Fis-snin ħamsin bdew jitfaċċaw movimenti ta' vendikazzjoni nazzjonalisti li talbu l-indipendenza. Fl-1968, il-Baħrejn ingħaqad mal-Federazzjoni tal-Emirati Għarab Magħquda, fejn infired minn din l-organizzazzjoni tliet snin wara meta sar indipendenti mir-Renju Unit, li magħha ffirma trattat ta' ħbiberija. Id-dinastija Al Khalifa baqgħet fil-kap tal-Istat, u x-xejk assuma t-titlu ta' emir.
F'Ġunju 1973, ġiet promulgata kostituzzjoni ġdida li wasslet għall-elezzjoni tal-ewwel parlament elett demokratikament f'Diċembru. Iżda, wara li faqqa' kunflitt bejn l-assemblea u l-Emir Isa bin Salmán Al Khalifa sena biss wara, l-assemblea nazzjonali ġiet xolta. Il-kostituzzjoni ġiet sospiża u s-setgħat kollha ġew assunti mill-Emir Isa bin Salmán Al Khalifa.
Konsegwenzi tar-Rivoluzzjoni Iranjana
[immodifika | immodifika s-sors]Ir-Rivoluzzjoni Iranjana li bdiet fl-1979 kellha riperkussjonijiet fil-pajjiż fis-snin tmenin minħabba l-effett li l-poter Sunni kellu fuq popolazzjoni ta' maġġoranza Xiita. Konsegwenza ta' dan il-fatt, fl-1981 inħoloq il-Front klandestin għal-Ħelsien Nazzjonali u l-Iran għal darb’oħra ħaseb uħud mill-gżejjer tal-emirat. Il-Baħrejn imbagħad iffirma ftehim ta' difiża mal-Arabja Sawdija u sar parti mill-Kunsill ta’ Kooperazzjoni tal-Golf. Fl-1983 kienet permessa l-formazzjoni tal-organizzazzjoni tal-unjin tal-Ħaddiema taż-Żejt.
Fis-snin 90 kibret il-pressjoni għar-riformi politiċi, bi protesti matul l-1994 u l-1995, imbagħad fl-1996 il-Gvern arresta 29 persuna akkużati li kienu involuti f’plott biex titwaqqa' l-monarkija u tiġi stabbilita repubblika Iżlamika, fejn akkuża lill-Iran b’din il-konfoffa.
Fl-1999 miet l-emir Isa bin Salman Al Khalifa u ibnu Hamad bin Isa Al Khalifa wiret it-tron, li ppermetta lill-pajjiż jikseb transizzjoni demokratika. Fl-2002 l-emir assuma t-tron bħala re tal-Baħrejn.
Ir-Ribelljoni tal-Baħrejn tal-2011-2012
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Protesters_gathering_in_Pearl_roundabout.jpg/220px-Protesters_gathering_in_Pearl_roundabout.jpg)
Ir-ribelljoni fil-Baħrejn tal-2011-2012 hija parti mill-protesti fid-dinja Għarbija li ilhom għaddejjin mill-bidu tal-2011. Dawn bdew b’dimostrazzjonijiet li jitolbu aktar libertà politika u rispett għad-drittijiet tal-bniedem. Iktar tard, wara l-lejl imdemmi tas-17 ta' Frar meta d-dimostranti rieqdu fi Pjazza Pearl f'Manama, il-kapitali tal-pajjiż, ġew attakkati, bdew jitolbu wkoll it-tmiem tal-monarkija.
Gvern u politika
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Hamad-Bin-Isa-Al-Khalifa.jpg/220px-Hamad-Bin-Isa-Al-Khalifa.jpg)
Il-Baħrejn huwa stat Għarbi Iżlamiku indipendenti. Wara l-ewwel kostituzzjoni tal-1973 li ddefiniet l-istat bħala emirat, il-kostituzzjoni l-ġdida, approvata fl-14 ta' Frar, 2002, tagħtiha l-isem tar-Renju tal-Baħrejn, u tikkostitwiha bħala monarkija kostituzzjonali b'parlament bikamerali.
F'termini prattiċi, il-Baħrejn hija monarkija ereditarja mmexxija mill-familja Al Khalifa. Ir-Re Hamad bin Isa Al Khalifa huwa l-kap tal-stat u huwa sostitwit minn ibnu l-kbir jew mill-persuna li jinnomina fi ħdan il-familja Al Khalifa. Il-Prim Ministru Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa huwa l-kap tal-gvern. Il-kamra ta' fuq tal-parlament tinħatar mir-re u l-kamra t’isfel tiġi eletta b’vot universali.
Drittijiet umani
[immodifika | immodifika s-sors]Il-perjodu bejn l-1975 u l-1999 ra firxa wiesgħa ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem inkluż arrest arbitrarju, detenzjoni mingħajr evidenza, tortura u eżilju sfurzat.Wara li l-Emir Hamad Al Khalifa (illum King) ħa post missieru Isa Al Khalifa fl-1999, introduċa riformi estensivi u garantit l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Dawn il-movimenti ġew deskritti minn Amnesty International bħala li jirrappreżentaw “perjodu storiku tad-drittijiet tal-bniedem”.
Il-kundizzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem bdew jonqsu fl-2007 meta reġgħet bdiet tintuża t-tortura. Fl-2011, l-Osservatorju tad-Drittijiet tal-Bniedem iddeskriva s-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-pajjiż bħala “tal-biża'. B'riżultat ta' dan, il-Baħrejn tilef xi wħud mill-klassifika internazzjonali għolja li kien kiseb qabel.
Fl-2011, il-Baħrejn ġie kkritikat għall-akkużi tal-pulizija tiegħu fir-Rebbiegħa Għarbija. F'Settembru, rapport mill-Kummissjoni Indipendenti ta' Inkjesta tal-Baħrejn tal-gvern ikkonferma rapporti ta' ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem inkluż tortura sistematika. Il-gvern wiegħed li jintroduċi riformi u jevita li l-ġrajjiet imdemmi jerġgħu jirrepetu.Madankollu, rapporti mill-għaqdiet tad-drittijiet tal-bniedem Amnesty International u l-Osservatorju tad-Drittijiet tal-Bniedem ippubblikati f’April 2012 qalu li l-istess vjolazzjonijiet kienu għadhom iseħħu.
Drittijiet tan-nisa
[immodifika | immodifika s-sors]Id-drittijiet politiċi tan-nisa fil-Baħrejn esperjenzaw titjib kbir meta ngħataw id-dritt li jivvutaw u jipparteċipaw fl-elezzjonijiet nazzjonali (għall-ewwel darba) fl-elezzjonijiet tal-2002. Madankollu, l-ebda mara ma ġiet eletta fl-elezzjonijiet ta' din is-sena. Minflok, ix-Shi'a u l-Islamisti Sunnī ddominaw l-elezzjonijiet, u b'mod kollettiv rebħu l-maġġoranza tas-siġġijiet.B'reazzjoni għan-nuqqas ta' nisa, inħatru sitta fil-Kunsill tax-Xura, li kien jinkludi wkoll rappreżentanti tal-Insara indiġeni u tal-Lhud tar-renju. Dr Nada Haffadh saret l-ewwel ministru mara tal-pajjiż li mexxiet il-Ministeru tas-Saħħa fl-2004. mexxa l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fl-2006 ħatret lill-avukat u attivista għad-drittijiet tan-nisa Haya bint Rashid Al Khalifa bħala president tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti , tliet nisa biss fl-istorja kollha mexxew dan il-korp dinji. L-attivista feminista Ghada Jamsheer qalet "Il-gvern uża d-drittijiet tan-nisa bħala għodda dekorattiva internazzjonalment”. Hija rreferiet għar-riformi bħala “artifiċjali u marġinali” u akkużat lill-gvern li “jippersegwita soċjetajiet femministi mhux governattivi”.
Fl-2006, Lateefa Al Gaood saret l-ewwel mara li ġiet eletta fil-Kamra tad-Deputati tal-Baħrejn.In-numru żdied għal erbgħa fl-elezzjonijiet tal-2011. Fl-2008, Houda Nonoo inħatret ambaxxatur tal-Istati Uniti biex b'hekk saret l-ewwel ambaxxatur Lhudi għal Għarbi pajjiż.Fl-2011, Alice Samaan, mara Nisranija, inħatret ambaxxatriċi għar-Renju Unit.
Forzi Armati
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/RBNS_Sabha_%28FFG_90%29_Bahrain.jpg/220px-RBNS_Sabha_%28FFG_90%29_Bahrain.jpg)
Il-Forzi Armati tal-Baħrejn jiddependu prinċipalment fuq materjal li ġej mill-Istati Uniti, bħall-F16 Fighting Falcon, F5 Freedom Fighter, UH60 Blackhawk, tankijiet M60A3, u frejgata tal-klassi Oliver Hazard Perry imsejħa RBNS Sabha.
Il-gvernijiet tal-Baħrejn u tal-Stati Uniti ffirmaw ftehimiet ta' kooperazzjoni li taħthom l-Armata tal-Stati Uniti kellha bażi f'Juffair mill-bidu tad-disgħinijiet.
Relazzjonijiet esterni
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Donald_Trump_meets_with_King_Hamed_bin_Issa_of_Bahrain%2C_May_2017.jpg/220px-Donald_Trump_meets_with_King_Hamed_bin_Issa_of_Bahrain%2C_May_2017.jpg)
Il-Baħrejn stabbilixxa relazzjonijiet bilaterali ma' 190 pajjiż madwar id-dinja. Mill-2012, il-Baħrejn iżomm netwerk ta' 25 ambaxxata, 3 konsulati, u 4 kummissjonijiet permanenti fil-Lega Għarbija, in-Nazzjonijiet Uniti, u l-Unjoni Ewropea, rispettivament. Barra minn hekk, il-Baħrejn hija dar għal total ta '36 ambaxxata. Il-Baħrejn għandu rwol modest fil-politika reġjonali u jaderixxi mal-fehmiet tal-Lega Għarbija rigward il-paċi fil-Lvant Nofsani u jappoġġja soluzzjoni ta' żewġ stati biex isolvi l-kunflitt Iżraeljan-Palestinjan. Il-Baħrejn huwa wkoll wieħed mill-membri fundaturi tal-Kunsill ta' Kooperazzjoni għall- Stati Għarab tal-Golf Ir-relazzjonijiet mal-Iran għandhom it-tendenza li jkunu tensjoni minħabba kolp ta' ¿ stat fallut fl-1981 li għalih il-Baħrejn jakkuża lill-Iran li hu t-tort. Ukoll, raġuni oħra hija l-eżistenza ta' pretensjonijiet okkażjonali għas-sovranità Iranjana magħmula minn diversi ultra-konservattivi.
Il-monarkija tal-Baħrejn hija allinjata maż-żewġ ġirien tagħha protetturi u li jagħtu l-ordni, l-Arabja Sawdija u l-UAE. Madankollu, ir-relazzjonijiet tagħha mal-Għarabja Sawdija ddeterjoraw momentarjament fl-2004 wara li l-Baħrejn iffirma ftehim ta' kummerċ ħieles mal-Stati Uniti mingħajr konsultazzjoni minn qabel mal-Kunsill ta' Kooperazzjoni tal-Golf (GCC), li jiġbor flimkien is-sitt monarkiji tal-Peniżola Għarbija u li suppost jamministra. dawn it-trattati. Bi tpattija, l-Għarabja Sawdija ssospendiet il-ħlas tad-dħul mill-qasam taż-żejt ta' Abu Safah, li ż-żewġ pajjiżi jaqsmu, għal diversi xhur. Il-Baħrejn ingħaqad mal-koalizzjoni militari mmexxija mill-Arabja Sawdija fil-Jemen fl-2015 u l-imblokk kontra l-Qatar fl-2017.
Il-Baħrejn iżomm relazzjonijiet mill-qrib mar-Renju Unit, li kien il-qawwa kolonjali tiegħu. Ir-Renju Unit għandu bażi navali fuq l-arċipelagu, iżomm il-kooperazzjoni tas-sigurtà u jappoġġaha diplomatikament, filwaqt li jiċċelebra b’mod ritwali l-“progress tad-drittijiet tal-bniedem” tiegħu għal għexieren ta’ snin.
Il-Baħrejn u l-Iżrael ikkonkludew ftehim fl-2020, taħt il-patroċinju tal-Istati Uniti, biex jinnormalizzaw ir-relazzjonijiet tagħhom. Il-Bahrain huwa r-raba’ pajjiż Għarbi – wara l-Eġittu, il-Ġordan u l-Emirati Għarab Magħquda – li jikkonkludi tali ftehim mal-istat Lhudi. Dan il-ftehim kien ikkunsidrat bħala “dahar” mill-Awtorità Palestinjana. Sussegwentement, il-kap tal-Mossad Iżraeljan iltaqa’ ma’ uffiċjali għolja tal-Baħrejn biex isaħħu r-relazzjonijiet tagħhom dwar is-sigurtà u l-intelliġenza. Dan l-approċċ kien ġeneralment ta' suċċess. Dan l-approċċ kien ġeneralment miċħud mill-popolazzjoni u kkundannat mill-partiti tal-oppożizzjoni għar-reġim.
Il-Baħrejn jospita l-Ħames Flotta tal-Stati Uniti.
Organizzazzjoni territorjali
[immodifika | immodifika s-sors]Governorati
[immodifika | immodifika s-sors]Código | Gobernación | Población (2010)[2] | Mapa |
---|---|---|---|
80px | |||
80px | |||
80px | |||
80px | |||
80px |
Ġeografija
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Un-bahrain.png/220px-Un-bahrain.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Modern_Manama.jpg/220px-Modern_Manama.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Amwaj_Air.jpg/220px-Amwaj_Air.jpg)
Il-Baħrejn huwa emirat fuq il-kosta tal-lvant tal-Peniżola Għarbija, fil-Golf Persjan li jinsab bejn il-paralleli 25º 32" u 26º 20" latitudni tat-Tramuntana u l-meridjani 50º 20" u 50º 50" lonġitudni tal-Lvant.
Huwa magħmul minn arċipelagu ta’ 33 gżira, li minnhom l-ewlenin huma: il-gżira tal-Baħrejn, fejn tinsab il-kapitali, Manama, b'daqs ta’ 48 km mit-tramuntana għan-nofsinhar u 16 km mill-lvant għall-punent, jassumi 85% taż-żona totali tal-istat; u l-gżira fil-viċin ta' Muharraq (56 km²) marbuta ma' ta' qabel permezz ta' causeway fuq breakwater quddiem Manama.
Gżejjer oħra ta' importanza żgħira huma l-Gżejjer Hawar b'50 km², 'il barra mill-kosta tal-Qatar (pajjiż li jippretendi s-sovranità fuqhom); il-gżira abbandunata ta' Umm Na'san (fuq il-kosta tal-punent tal-Baħrejn), b'19-il km², marbuta mal-gżira tal-Baħrejn u l-Għarabja Sawdija mar-King Fahd Causeway; u l-gżira ta' Sitrah ta' 10 km² li tinsab fuq il-kosta tal-Lvant fejn hija kkonċentrata industrija importanti, il-gżira hija konnessa permezz ta' causeway mal-gżira tal-Baħrejn.
Il-Baħrejn m'għandu l-ebda muntanji sinifikanti ħlief għal Jabal ad-Dukhan jew (bl-Ispanjol Smoke Mountain) imsemmija għad-dehra li tippreżenta fi ġranet sħan u umdi. Din il-quċċata hija l-ogħla altitudni fl-arċipelagu b'137 metru 'l fuq mil-livell tal-baħar, u tinsab fiċ-ċentru tal-gżira tal-Baħrejn. Il-Baħrejn jinsab fil-Golf Persjan.
L-artijiet biss fit-tramuntana u l-majjistral ta' din il-muntanja jistgħu jintużaw għall-palm tad-data u l-ġonna tal-frott, grazzi għall-użu ta' bjar arteżjani, molol u pjanti tad-desalinizzazzjoni. Il-bqija huma deżert b'xi swamps żgħar. Ekoloġikament, il-WWF tikklassifika l-Baħrejn fi ħdan l-ekoreġjun tad-deżert u semi-deżert tal-Golf Persjan.
Rigward il-klima, ix-xtiewi jistgħu jitqiesu kesħin b’xita mxerrda (74 mm/sena), idumu minn Diċembru sa Frar u l-klima hija influwenzata minn sistemi ta' pressjoni baxxa mill-Mediterran li jivvjaġġaw lejn il-Lvant permezz tal-golf. Is-Sjuf huma sħan u umdi b'temperaturi bejn 38 u 42°C u umdità relattiva bejn 67 u 82%.
Klima
[immodifika | immodifika s-sors]Il-klima hija sħuna u umda. L-aħjar perjodu jkopri x-xhur bejn Novembru u April, li matulhom il-mewġa tas-sħana tagħti lok għal temp aktar frisk. It-temperatura medja hija 15 °C u d-deżert jirċievi xita ħafifa. Is-sħana qawwija tibda f'Mejju u ddum sa Ottubru. It-temperatura medja hija ta' 38 °C, għalkemm faċilment tista' taqbeż it-43 °C. Ix-xita hija ineżistenti, u l-iljieli huma kesħin.
Bijodiversità
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Birds_in_Al-Areen_Wildlife_Park.jpg/220px-Birds_in_Al-Areen_Wildlife_Park.jpg)
Aktar minn 330 speċi ta' għasafar huma rreġistrati fl-arċipelagu tal-Baħrejn, 26 speċi minnhom huma endemiċi għall-pajjiż. Miljuni ta' għasafar li jpassu jgħaddu mir-reġjun tal-Golf fix-xhur tax-xitwa u tal-ħarifa. Speċi waħda fil-periklu globali, Chlamydotis undulata, hija migratorja regolari tal-ħarifa.Il-ħafna gżejjer u ilmijiet kalmi tal-Baħrejn huma ta' importanza vitali għall-ispeċi ta' għasafar li jitimgħu Phalacrocorax nigrogularis, aktar minn 100,000 par ta' dawn l-għasafar ġew irreġistrati fil-Gżejjer Hawar.
Fil-Baħrejn ġew skoperti biss tmintax-il speċi ta' mammiferi, annimali bħal gazelles, fniek tad-deżert u qanfud huma komuni fis-selvaġġ iżda l-Oryx Għarbi ġie kkaċċjat sa kważi l-estinzjoni fil-gżira.83 25 speċi ta' anfibji u rettili Ġew irreġistrati. kif ukoll 21 speċi ta' friefet u speċi ta' flora 307. Il-bijotopi tal-baħar huma diversi u jinkludu meded vasti ta’ ħaxix tal-baħar u pjani tal-marea, sikek tal-qroll estensivi kif ukoll atolli. Sodod tal-ħaxix tal-baħar huma art importanti għall-għalf għal xi speċi preżenti bħal dugongs u fkieren tal-baħar ħodor.Fl-2003, il-Baħrejn ipprojbixxa t-teħid ta' baqar tal-baħar, fkieren tal-baħar u delfini fl-ibħra territorjali tiegħu.
Iż-Żona Protetta tal-Gżejjer Hawar tipprovdi bażi ta' ikel ta' kwalità għolja għal varjetà wiesgħa ta' għasafar tal-baħar migratorji u hija rikonoxxuta internazzjonalment bħala sit migratorju għall-għasafar. Il-kolonja tal-marguni Socotra fil-Gżejjer Hawar hija l-akbar fid-dinja, u l-merħliet dugong fl-arċipelagu jiffurmaw it-tieni l-akbar grupp ta' dugong wara dak preżenti fl-Awstralja.
Il-Baħrejn għandu ħames żoni protetti magħżula, li erbgħa minnhom huma ambjenti tal-baħar. Dawn huma:
- Gżejjer Hawar
- Gżira Mashtan, 'il barra mill-kosta tal-Baħrejn.
- Bajja ta' Arad, f’Muharraq.
- Tubli bay
- Al Areen Wildlife Park, li huwa żoo u ċentru ta' kenn għall-annimali fil-periklu, huwa l-unika żona protetta fuq l-art u wkoll l-unika waħda li hija ġestita minn jum għal jum.
Ekonomija
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Bahrain_Product_Exports_%282019%29.svg/220px-Bahrain_Product_Exports_%282019%29.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/GDP_per_capita_development_in_Bahrain.svg/220px-GDP_per_capita_development_in_Bahrain.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Manama%2C_Bahrain_Decembre_2014.jpg/220px-Manama%2C_Bahrain_Decembre_2014.jpg)
Il-Baħrejn, bħall-pajjiżi kollha fiż-żona, seta’ jgawdi minn tkabbir kummerċjali u ekonomiku kbir grazzi għall-bini tal-Kanal ta' Suez, li ġie inawgurat fis-17 ta' Novembru, 1869 mill-Imperatriċi Eugenia de Montijo, mart Napuljun III. Imma dak iż-żmien l-ekonomija prekarja tagħha ma kellhiex biżżejjed muniti tad-deheb u tal-fidda fiċ-ċirkolazzjoni biex tittratta n-numru kbir ta' tranżazzjonijiet kummerċjali li kienu jsiru kuljum waqt il-bini tal-kanal. Biex jingħeleb dan in-nuqqas, fl-1867 ġiet permessa definittivament iċ-ċirkolazzjoni ta' muniti barranin fit-territorju kollu, li kellhom timbru bi skrizzjoni bl-Għarbi; “Bahrain”. Muniti ta' 8 reales Spanjoli, rupees Ingliżi, talers ta' Maria Teresa tal-Awstrija u 5 franki Franċiżi huma magħrufa li jġorru dan it-timbru.
L-ekonomija tal-Baħrejn hija bbażata primarjament fuq iż-żejt. Fl-1932, beda jiġi sfruttat l-ewwel bir taż-żejt fir-reġjun Għalkemm huwa modest fid-daqs, il-produzzjoni annwali niżlet taħt it-3 m, li ppermettiet il-modernizzazzjoni tal-istat.
Madankollu, hemm riżervi importanti ta' gass naturali (180,000 miljun m³) u tipi oħra ta' attivitajiet industrijali: raffinerija taż-żejt b'kapaċità ta' 12-il m li tipproċessa ż-żejt mis-Sudan; funderija tal-aluminju (120,000 t/y) li timporta minerali tal-boksajt minn barra, u fabbriki tas-siment.
Fir-rigward ta’ tipi oħra ta’ attivitajiet fis-settur tas-servizzi, jista' jingħad li dawn qed ikollhom impatt akbar fuq l-ekonomija tal-arċipelagu, minħabba r-rwol tal-Baħrejn bħala ċentru finanzjarju internazzjonali attiv ħafna. Hija l-kwartieri ġenerali ta' bosta banek, għandha żona ħielsa u żviluppat port importanti u infrastruttura ta' komunikazzjoni bit-toroq.
Minkejja dan kollu, id-dħul medju huwa l-aktar baxx mill-istati żgħar taż-żejt kollha fil-Golf Persjan.
Id-dejn pubbliku tal-pajjiż se jammonta għal 44.5 biljun dollaru fl-2020, jiġifieri 130% tal-PGD. Huwa mistenni li jitla' għal 155% tal-PGD fl-2026, skont l-istimi tal-IMF. L-infiq militari huwa r-raġuni ewlenija għal din iż-żieda fid-dejn.
Skont l-Indiċi Dinji tal-Innovazzjoni, immexxi mill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali, fl-2022, il-Baħrejn ikklassifika fit-72 post fl-innovazzjoni minn 132 pajjiż fid-dinja.
Turiżmu
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Muharraq_and_Manama.jpg/220px-Muharraq_and_Manama.jpg)
Bħala destinazzjoni turistika, il-Baħrejn irċieva qrib tmien miljun viżitatur fl-2008, għalkemm in-numru eżatt ivarja kull sena.Il-biċċa l-kbira minn dawn huma minn stati Għarab fil-viċin, għalkemm numru dejjem jikber huma minn reġjuni oħra. grazzi għall-apprezzament tal-wirt tar-renju u tiegħu. profil għoli minħabba ċ-Ċirkwit Internazzjonali tal-Bahrain, fejn isiru t-tiġrijiet tal-Formula 1.
Ir-renju jgħaqqad il-kultura Għarbija moderna u l-wirt arkeoloġiku ta 'ħames millenji ta' ċivilizzazzjoni. Il-gżira hija dar għal bosta fortifikazzjonijiet, inkluż Qal'at al-Bahrain, li ġie elenkat mill-UNESCO bħala Sit ta' Wirt Dinji.Il-Mużew Nazzjonali tal-Baħrejn fih artifatti mill-istorja tat-territorju li tmur lura 9,000 sena, meta l-ewwel abitanti ta ' il-gżira kienet toqgħod fuqha. Barra minn hekk, il-Beit Al Quran bl-Għarbi: بيت القرآن, li tfisser "id-dar tal-Quran" huwa mużew ieħor li jospita artifatti Musulmani relatati mal-Quran. Uħud mill-aktar attrazzjonijiet turistiċi storiċi popolari fir-renju huma Al Khamis Moskea, li hija waħda mill-eqdem fir-reġjun, Arad Fortification f'Muharraq, Barbar Temple, shrine mill-perjodu Dilmun fil-Baħrejn. , kif ukoll il-muntanji tad-dfin. tal-istess ]mien li jinsab fAali u t-tempju ta Saar.Ix-Shajarat-al-Hayat, si;ra ta 400 sena li tikber fid-de]ert ta Sakhir ming[ajr ilma fl-in[awi, hija wkoll attrazzjoni turistika popolari.
L-għassa tal-għasafar prinċipalment fil-Gżejjer Hawar, l-għadis u l-irkib taż-żwiemel huma l-aktar attivitajiet turistiċi popolari fil-Baħrejn. Ħafna turisti mill-Għarabja Sawdija fil-qrib u reġjuni oħra jżuru Manama biex iżuru l-malls tax-xiri, bħal City Centre Bahrain u dak li jinsab fid-distrett ta' Seef. Manama Souk u Gold Souk huma wkoll popolari mat-turisti.
Mill-2005, il-Baħrejn kull sena jospita festival bl-isem tar-Rebbiegħa tal-Kultura Rebbiegħa tal-Kultura fix-xahar ta’ Marzu li fih mużiċisti u artisti ta' fama internazzjonali jdoqqu f’kunċerti.Fil-festival tal-2012, ħadu sehem mużiċisti bħal Andrea Bocelli jew Julio Iglesias. Fl-2012, Manama kellha t-titlu tal-Kapitali Għarbija Kulturali u sena wara, fl-2013, ingħatat il-premju tal-Kapitali Għarbija tat-Turiżmu mill-Lega Għarbija.
Demografija
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Bahrain_population.svg/220px-Bahrain_population.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Gudaibiya_Mosque.jpg/220px-Gudaibiya_Mosque.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Joining_in_prayer_-_Flickr_-_Al_Jazeera_English.jpg/220px-Joining_in_prayer_-_Flickr_-_Al_Jazeera_English.jpg)
Skont iċ-ċensiment tal-2010, il-Baħrejn għandu popolazzjoni ta' 1,234,571. 46.0% twieldu fil-pajjiż u l-54.0% li jifdal huma l-aktar immigranti Asjatiċi (45.5% tal-popolazzjoni totali tal-Baħrejn).
L-istennija tal-ħajja hija 74 sena. In-numru medju ta' tfal għal kull mara huwa ta' 2.57.
Ir-reliġjon uffiċjali tal-Baħrejn hija l-Islam, b’popolazzjoni magħmula l-aktar minn Xiiti u Sunniti, iżda hemm minoranzi żgħar Lhud u Kristjani. Ħafna mill-Baħrejn huma ta’ oriġini Għarbija, għalkemm xi tribujiet huma ta' oriġini Persjana (Bahaareyneh-gaan). B’differenza minn pajjiżi Għarab oħra, ċittadini mhux Musulmani jistgħu jistqarru r-reliġjonijiet tagħhom mingħajr problemi u madwar il-pajjiż, pereżempju, inbnew diversi knejjes u anke hemm sinagoga.
Il-komunitajiet tal-lum jistgħu jiġu kklassifikati bħala l-Al Khalifa, tribujiet Għarab alleati mal-familja Al-Khalifa, il-Baharnah (Shia Għarab), l-Howilla (Sunni Għarab mill-Persja), Sunni Għarab (mill-Għarabja), Ajam (Shia Persians), Indjani li nġiebu l-Baħrejn fl-era taż-żejt (jismu Banyan) u komunità Lhudija żgħira, fost gruppi oħra.
Lingwi
[immodifika | immodifika s-sors]L-Għarbi huwa l-lingwa uffiċjali tal-Baħrejn, għalkemm l-użu tal-Ingliż huwa wkoll pjuttost popolari.94 Fost il-varjetajiet djalettali differenti tal-Għarbi, l-aktar mitkellma fil-pajjiż huwa l-Għarbi tal-Baħrejn, li jvarja xi ftit mill-istandard. L-Għarbi għandu rwol importanti fil-ħajja politika, peress li skont l-Artikolu 57(c) tal-kostituzzjoni tal-Baħrejn, MP irid ikun fluwenti fl-Għarbi sabiex ikun membru tal-Parlament. Fost il-popolazzjoni ta' oriġini mhux tal-Bahraini, ħafna nies jitkellmu l-Persjan, il-lingwa uffiċjali tal-Iran, jew l-Urdu, il-lingwa uffiċjali tal-Pakistan.94 Il-Malay u l-Ħindi huma wkoll ta' importanza konsiderevoli fil-komunità Indjana. Ħafna sinjali kummerċjali u tat-toroq huma bilingwi, u għalhekk jużaw kemm l-Ingliż kif ukoll l-Għarbi.
Bliet ewlenin
[immodifika | immodifika s-sors]-
Manama/ (Pob.147 074) Gov. Kapital
-
Al Muharraq/المحرق (Pob.97 458) Gov. Muharraq
-
Riffa/الرفاع (Pob.79 550) Gov. Nofsinhar
-
Sitra/سترة (Pob.37 657) Gov. Ċentrali
Kultura
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Bahrain_Pottery_Creator.jpg/220px-Bahrain_Pottery_Creator.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Isa_Bin_Ali_House.jpg/220px-Isa_Bin_Ali_House.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Bahrain_wind_tower.jpg/220px-Bahrain_wind_tower.jpg)
Il-Baħrejn huwa spiss deskritt bħala "Lvant Nofsani miftuħ," li jgħaqqad infrastruttura estremament moderna ma' identità Persjana distinta, biss b'differenza minn nazzjonijiet oħra fiż-żona, il-ġid tiegħu mhuwiex biss riflessjoni tal-kobor tal-ġid taż-żejt tiegħu, iżda huwa wkoll marbut ma' skambju ekonomiku mal-Arabja Sawdija u l-ħolqien ta' popolazzjoni indiġena ta' klassi tan-nofs. Dan il-fatt uniku jfisser li l-Baħrejn għandu tendenza li jkun aktar liberali mill-ġirien tiegħu.
L-Islam huwa r-reliġjon tal-maġġoranza (65/70% Shia, 15% Sunni għandhom il-poter), għalkemm hemm ukoll komunitajiet żgħar ta' reliġjonijiet differenti (10% Kattoliċi u madwar 40 Lhudi). Il-Baħreini huma nnutati għat-tolleranza tagħhom, li tagħmilha possibbli li tara moskej ħdejn żewġ knejjes.
Il-Baħrejn, li kien l-ewwel stat tal-Golf li jawtorizza l-bini ta' tempju Kattoliku fit-territorju tiegħu, fil-Milied tal-1939, issa 70 sena ilu, fl-2009 ir-Re tal-Baħrejn, Hamad bin Isa Al, ta art donazzjoni għall-bini ta' tempju Kattoliku ieħor, wara li fit-18 ta' Diċembru Benedittu XVI irċieva l-kredenzjali tal-ewwel ambaxxatur tal-Baħrejn għas-Santa Sede, Naser Muhamed Youssef Al Belooshi.
Hemm ukoll sinagoga mibnija minn Lhud mill-Iraq fejn kienet teżisti komunità Lhudija kbira sal-ħolqien ta' Iżrael. Fil-bidu tas-seklu 20, komunità Lhudija ta' madwar 1,500 ruħ marret il-Baħrejn flimkien ma' familji oħra minn Bagdad. Ħafna minnhom stabbilixxew l-Iżrael, ladarba l-awtoritajiet Lhud ippromwovew id-dijaspora. L-40 Lhudi li baqgħu fir-renju tal-Golf jistgħu jipprattikaw ir-reliġjon tagħhom mingħajr restrizzjonijiet u għandhom is-sinagoga u ċ-ċimiterju tagħhom, għalkemm ma jistgħux jivvjaġġaw lejn l-Iżrael, peress li dak il-pajjiż ma jżommx relazzjonijiet mal-Baħrejn.
Aspett ieħor li juri l-istatus tal-Baħrejn f'termini ta' ftuħ għandu x'jaqsam mal-fatt li huwa l-aktar pajjiż prolifiku f'termini ta' pubblikazzjoni ta' kotba fi ħdan id-dinja Għarbija, b'132 titolu ppubblikati fl-2005 għal popolazzjoni ta' 700,000. B’paragun, il-medja għall-komunità Għarbija kollha hija ta' seb' kotba ppubblikati għal kull miljun abitant fl-2005, skont il-Programm tal-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti,100 sabiex, għal kull abitant, il-Baħrejn jiġi ppubblikat 27 darba aktar titoli għal kull abitant milli fid-dinja Għarbija f' ġenerali.
Arti
[immodifika | immodifika s-sors]Il-moviment tal-arti moderna tfaċċa uffiċjalment fil-pajjiż fis-snin ħamsin, u laħaq il-qofol tiegħu fit-twaqqif ta' soċjetà tal-arti. L-espressjoniżmu u s-surrealiżmu, kif ukoll l-arti kaligrafika huma l-aktar forom popolari ta' arti fil-Baħrejn. L-Espressjoniżmu Astratt kiber fil-popolarità f'dawn l-aħħar deċennji. Il-fuħħar u t-tessuti huma wkoll prodotti popolari li kienu prodotti b'mod wiesa' fl-irħula tal-Baħrejn. Il-gvern tal-Baħrejn sponsorja b'mod attiv l-arti Iżlamika, li wassal għall-ħolqien ta' mużew Iżlamiku, il-Beit Al Quran. Huwa għen ukoll xerred kaligrafija Għarbija. Il-Mużew Nazzjonali tal-Baħrejn fih wirja permanenti ta' arti kontemporanja. L-arkitettura tar-renju hija simili għal dik tal-pajjiżi ġirien tal-Golf. Ir-riħ catcher, li joħloq ventilazzjoni naturali fid-djar, huwa strument komuni fil-bini antik, prinċipalment fid-distretti l-anzjani ta' Manama u Muharraq.
Mużika
[immodifika | immodifika s-sors]L-istil mużikali tal-Baħrejn huwa simili għal dak tal-ġirien tiegħu. L-istil tal-mużika Khaliji, li huwa mużika folkloristika, huwa popolari fil-pajjiż. Li jikkonsisti f'forma kumplessa ta' mużika urbana, li tindaqq minn oud (lawt imnittfa), vjolin, u mirwas (tanbur), l-istil sawt huwa popolari wkoll fil-Baħrejn. Ali Bahar kien wieħed mill-aktar kantanti famużi fil-Baħrejn. Huwa wettaq il-mużika tiegħu mal-band tiegħu Al-Ekhwa (Los Hermanos). L-ewwel studio ta' reġistrazzjoni fil-pajjiżi tal-Golf Persjan ġie installat fil-Baħrejn.
Festi
[immodifika | immodifika s-sors]Data | Isem bl-Ispanjol | Isem lokali (Għarbi) | Deskrizzjoni |
---|---|---|---|
1 ta' Jannar | Sena l-Ġdida | رأس السنة الميلادية | Jum l-Ewwel tas-Sena skont il-kalendarju Gregorjan, iċċelebrat fil-biċċa l-kbira tal-partijiet tad-dinja. |
1 ta' Mejju | Jum Internazzjonali tal-Ħaddiema | يوم العمال | Magħruf lokalment bħala "Eid Al Oumal", hija festa li ssir kull sena li tiċċelebra l-kisbiet tal-ħaddiema. |
16 ta' Diċembru | Jum Nazzjonali | اليوم الوطني | Jum nazzjonali tal-Baħrejn. |
17 ta' Diċembru | Jum tal-inawgurazzjoni | يوم الجلوس | Jum li fih l-emir Isa bin Salman al Khalifa ħa t-titlu tiegħu. |
L-ewwel jum ta' Muharram | Sena l-Ġdida Musulmana | رأس السنة الهجرية | Is-Sena l-Ġdida skont il-kalendarju Musulman. |
Id-disa' u l-għaxar jum ta' Muharram | Jum ta' Ashura | عاشوراء | Tifkira l-martirju tal-Imam Hussein. |
It-tnax-il jum ta' Rabi' al-Awwal | Twelid tal-Profeta Muhammad | المولد النبوي | Hija tfakkar il-jum tat-twelid tal-profeta Mohammed, li huwa ċċelebrat ukoll f'ħafna partijiet tad-dinja Għarbija. |
L-ewwel, it-tieni u t-tielet jum ta' Shawwal | Eid al-Fitr | عيد الفطر | Tifkira t-tmiem tar-Ramadan. |
Id-disa' jum ta' Du l-hijjah | Jum Arafa | يوم عرفة | Hija l-kommemorazzjoni tal-priedka finali ta' Muhammad u t-tlestija tal-messaġġ tal-Islam. |
L-għaxar, il-ħdax u t-tnax-il jum ta' Du l-hijjah | Festa tal-Ħaruf | عيد الأضحى | Din tfakkar ix-xewqa ta' Abraham li jissagrifikaw lil ibnu. Huwa magħruf ukoll bħala l-Festival il-Kbir, li jiġi ċċelebrat mill-għaxar sat-tlettax-il jum. |
Sport
[immodifika | immodifika s-sors]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Bahrain_National_Stadium.jpg/220px-Bahrain_National_Stadium.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Bahrain_Track_Grand_Stand.jpg/220px-Bahrain_Track_Grand_Stand.jpg)
L-attivitajiet sportivi ewlenin fil-Baħrejn għandhom x'jaqsmu mal-kompetizzjonijiet tal-futbol u tal-karozzi.
It-tim tal-futbol tiegħu qatt ma kkwalifika għal Tazza tad-Dinja, għalkemm resaq viċin meta lagħab fil-playoffs fl-2006 u fl-2010, u tilef kontra Trinidad u Tobago u New Zealand rispettivament. Huwa lagħab 6 edizzjonijiet tat-Tazza tal-Asja, l-aqwa prestazzjoni tiegħu kienet fl-2004 meta daħal fir-raba' post. Fuq livell nazzjonali, hemm il-Premier League tal-Bahrain, twaqqfet fl-1956 u l-aktar tim ta' suċċess huwa l-Muharraq Club b'34 rebħa.
Il-Baħrejn huwa wkoll il-post għal kompetizzjoni tal-Formula 1 fil-Lvant Nofsani, li ssir fiċ-Ċirkwit Internazzjonali tal-Baħrejn. Beda billi ospita l-Grand Prix tal-Ajru tal-Golf fl-4 ta' April, 2004, it-tieni li sar f'pajjiż Għarbi flimkien mal-Malasja. It-tellieqa intreb[et minn Michael Schumacher g[al Scuderia Ferrari. Il-kontinwazzjoni ġiet mal-Grand Prix tal-Bahrain fl-2005. Il-Bahrain fetaħ l-istaġun tal-2006 fit-12 ta' Marzu. Fernando Alonso tar-Renault F1 rebaħ il-premju fiż-żewġ okkażjonijiet. Fl-2007 u l-2008, is-sewwieq tat-tim tal-Ferrari, Felipe Massa, kien ir-rebbieħ tal-premju l-kbir, Fernando Alonso reġa’ kien rebbieħ fl-2010, din id-darba wkoll isuq karozza Scuderia Ferrari.
Il-Grand Prix tal-2011, skedat għat-13 ta' Marzu, u li mmarka l-bidu tal-istaġun, kellu jiġi sospiż minħabba rewwixti popolari, li kienet l-ewwel darba fl-istorja tal-Formula 1 li Grand Prix kellu jiġi sospiż għal raġunijiet politiċi.
Referenzi
[immodifika | immodifika s-sors]- ^ a b ċ d "Bahrain" (bl-Ingliż). Fond Monetarju Internazzjonali. Miġbur 2010-10-06.
- ^ "Archive copy" (PDF). Arkivjat minn l-oriġinal (PDF) fl-2013-10-25. Miġbur 2024-01-29. Parametru mhux magħruf
|editorial=
injorat (għajnuna); Parametru mhux magħruf|idioma=
injorat (forsi ridt tuża|lingwa=
minflok) (għajnuna); Parametru mhux magħruf|urlarchivo=
injorat (forsi ridt tuża|arkivju-url=
minflok) (għajnuna); Parametru mhux magħruf|fechaacceso=
injorat (forsi ridt tuża|data-aċċess=
minflok) (għajnuna); Parametru mhux magħruf|fechaarchivo=
injorat (forsi ridt tuża|arkivju-data=
minflok) (għajnuna); Parametru mhux magħruf|título=
injorat (forsi ridt tuża|titlu=
minflok) (għajnuna)Manutenzjoni CS1: kopja arkivjata bħala titlu (link)