محمد نجیب اللہ
محمد نجیب اللہ | |
---|---|
(پشتو وچ: محمد نجیبالله) | |
![]() |
|
جم | 6 اگست 1947 |
وفات | 27 ستمبر 1996 (49 سال)[۱][۲] |
وجہ وفات | پھانسی [۳] |
مدفن | گردیز ، صوبہ پکتیا |
طرز وفات | سزائے موت |
شہریت | ![]() |
جماعت | پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی افغانستان |
زوجہ | فتانہ نجیب (۲۳ اگست ۱۹۷۴–۲۸ ستمبر ۱۹۹۶) |
عملی زندگی | |
مادر علمی | کابل یونیورسٹی حبییہ ہائی اسکول |
پیشہ | سیاست دان ، سفارت کار ، طبیب ، ماہر امراضِ نسواں |
مادری زبان | پشتو |
ملازمت | خاد |
الزام | بغاوت (فعل) |
عسکری خدمات | |
وفاداری | جمہوریہ افغانستان |
شاخ | افغان قومی فوج |
عہدہ | جرنیل |
لڑائیاں تے جنگاں | افغانستان وچ سوویت جنگ ، جنگ افغانستان |
اعزازات | |
![]() | IMDB اُتے صفحات |
ترمیم ![]() |
محمد نجیب اللہ 1987ء توں 1992ء تک افغانستان دے صدر رہے سن ۔ اوہ کمیونسٹ سن تے سوویت یونین دے حامی سن ۔ ايسے لئی انہاں دے تختے دے پلٹنے دے کچھ ہی سال بعد اک وقت ایسا آیا جدوں افغان جنگجوواں نے انہاں نوں پھانسی دے کے ہلاک کیتا سی۔
مڈھلا جیون
[سودھو]نجیب اللہ 1947ء وچ پیدا ہوئے۔ اوہ پشتون قبیلہ غلجئی دے احمد زئی شاخ نال تعلق رکھدے سن ۔ا فغان صدر اشرف غنی دا تعلق وی احمد زئی شاخ توں اے ئ۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم حبیبیہ اسکول کابل تے سینٹ جوزف اسکول بارہ مولا، کشمیر توں حاصل کيتی تے کابل یونیورسٹی توں طب دی ڈگری حاصل کيتی.[۴]،جتھے اوہ کمیونسٹ نظریات توں متاثر ہوئے
سیاسی زندگی
[سودھو]انہاں نے 1965 وچ افغان کمیونسٹ پارٹی پی ڈی پی اے دے پرچم دھڑے وچ شمولیت اختیار کيتی۔ پرچم دھڑے وچ اوہ ببرک کارمل دے نیڑے آگئے۔ کارمل دے ایوان زیريں دے رکن منتخب ہونے دے بعد نجیب نوں انہاں دے ذاتی محافظ دستے دے سربراہ دے طورجانا جانے لگیا۔ ڈاکٹر نجیب اللہ جو 70 دی دہائی شروع ہونے تک کمیونسٹ نظریات دے باعث خود نوں صرف ڈاکٹر نجیب کہلیانا پسند کردا سی، انہاں دناں کابل وچ پاکستانی قوم پرستاں توں وی ملنے جلنے لگیا۔نجیب اس وقت تک پرچم پارٹی وچ کافی مقبول ہوچکيا سی تے "بیل یا سانڈ" دے ناں توں وی پکاریا جاندا اے۔ اس ناں دی دو وجوہات مشہور نيں ، جس دی وجہ اس دا اپنے نظریات دے پرچار وچ شدت تے مخالفین دے لئی اس دے افعال وچ سخت گیری تھا۔پر کچھ لوک کہندے سن کہ اسنوں ایہ ناں سوویت ایجنسی دے جی بی نے دتا سی۔ افغانستان وچ انقلاب ثور 1978 وچ برپا ہويا جس وچ نور محمد ترہ کئی نے صدر داؤد خان نوں قتل کروا دے زمام اقتدار سنبھالی۔ نجیب اس انقلاب توں اک برس پہلے کمیونسٹ پارٹی دی سنٹرل کمیٹی دا رکن منتخب ہوئے چکيا سی۔ انقلاب دے بعد پی ڈی پی اے دے دونے دھڑاں وچ اختلافات ودھ گئے سن ۔ اس دور وچ نجیب نوں پہلے ایران وچ سفیر مقرر کر کے کابل دے منظر نامے توں ہٹایا گیا کیونجے خلق دھڑے والے اسنوں نا پسند کردے سن ۔ بعد وچ اسنوں سفارت توں وی معزول کر دتا گیا تے نجیب نے مشرقی یورپ وچ جلا وطنی اختیار کرنے وچ ہی عافیت جانی۔ ادھر کابل وچ حفیظ اللہ امین نے نور محمد ترہ کئی نوں ہٹا کر اقتدار سنبھال لیا تے کچھ دن دے بعد ترہ کئی نوں قتل کر دتا گیا۔ البتہ ترہ کئی سوویت یونین دے نال "دوستی و تعاون دا ویہہ سالہ معاہدہ" کر چکيا سی تے سوویت ایجنسی دے جی بی بگرام وچ اپنا وڈا مرکز قائم کر چورگی۔ حفیظ اللہ امین دے بارے وچ دے جی بی نوں شبہ سی کہ امین درپردہ طور اُتے سی آئی اے دا ایجنٹ اے لہذا سوویت فوجی دستےآں نے حفیظ نوں قتل کر کے اقتدار دی کرسی اُتے ببرک کارمل نوں بٹھا دتا۔ اقتدار وچ اس تبدیلی دے بعد نجیب پراگ توں واپس کابل پہنچیا ۔ افغانستان وچ سوویت افواج دی آمد دا سلسلہ جاری سی تے اسلام پسند مجاہدین پاکستان دی مدد توں جہاد لانچ کر چکے سن، انہاں حالات وچ سوویت یونین نوں افغانستان وچ اک مضبوط بلکہ خونخوار خفیہ ایجنسی دی ضرورت سی جو اندرونی محاذ سنبھالنے دے علاوہ پاکستان دے خلاف وی کم کرے۔ سوویت دے جی بی دا سربراہ پولٹ بیورو دا اہم ترین رکن یوری آندروپوو سی جسنوں اگے چل کے صدر برزنیف دے بعد روس دی صدارت وی سنبھالنا سی۔ اس نے افغان خفیہ ایجنسی "خاد" نوں وسعت دینے تے فعال کرنے دا منصوبہ بنایا تے اس دی ذاتی ہدایات اُتے نجیب نوں میجر جنرل دا عہدہ دے کے خاد دا سربراہ مقرر کیتا گیا۔ نجیب نے خاد نوں مکمل طور اُتے دے جی بی دے مشیراں دی ہدایات دے مطابق فعال بنانے دے لئی بھرپور کوششاں کيتیاں ۔ اس دی آمد توں پہلے خاد وچ صرف 100 توں 150 ایجنٹ کم کر رہے سن ۔ نجیب نے خاد دے کم نوں چار مختلف ڈویژنز وچ تقسیم کیتا تے چار ڈپٹی ڈائریکٹرز دا تقرر کیتا۔ البت اہم عہدےآں اُتے اپنے رشتے داراں نوں ترجیحاً تعینات کیتا اُتے اس دے دور وچ خاد دے ملازمین دی تعداد 150 توں ودھ کے تیس ہزار تک جا پہنچی، اک لکھ توں ودھ مخبر تے جزوقتی ملازمین اس توں وکھ سن ۔ خاد نوں افغان حکومت توں دفاعی بجٹ وچ اک وڈا حصہ ملنے دے نال نال دے جی بی توں وی بھاری فنڈز ملنے لگے۔ خاد دا سب توں وڈا مقصد ملک وچ کمیونسٹ نظریات دی ترویج، مخالفاں دا صفایا تے پاکستان وچ دہشت گردی دی کارروائیاں سن ۔ خاد دے تربيتی پروگراماں وچ جو کچھ پڑھایا سکھایا جاندا سی اس دا خلاصہ سی کہ ہر ایجنٹ دے اک ہتھ وچ کمیونسٹ نظریات دی کتاب ہونی چاہیے تے دوسرے وچ بندوق ۔۔۔۔ یعنی جسنوں ایہ نظریات تسلیم کرنے وچ تامل ہوئے اوہ موت دا حقدار اے۔[۵]
بر صغیر دے تغیر پزیر حالات
[سودھو]1996ء وچ افغانستان دے طالبان دے برسر قتدار آنے دے بعد سابق صدر ڈاکٹر نجیب اللہ قابل وچ مجاہدین دے ہتھوں قتل ہوئے جاندے نيں۔اسی سال افغان خانہ جنگی دا باقاعدہ آغاز ہُندا اے، طالبان تے شمالی اتحاد طاقت دے حصول دے لئی باہم دست وگریباں ہُندے نيں۔[۶] حالاں کہ 1992ء توں اقتدار پہلے صبغۃ اللہ مجددی تے فیر برہان الدین ربانی دے ہتھوں آیا سی جو مخالف کمیونسٹ مجاہدین اتحاد نال تعلق رکھدے سن ۔ اُتے عرصے وچ نجیب کابل وچ ادارہ اقوام متحدہ وچ پناہ گزيں بنے رہے۔ سفارتی تحفظ دی بنا اُتے کِسے افغان نے انہاں نوں ہتھ نئيں لگایا۔ مگر طالبان عسکریت پسنداں نے تمام سفارتی روایات نوں بالائے طاق رکھدے ہوئے نجیب اللہ نوں جبرًا اپنے نال لے گئے۔ انہاں دے نال برا سلوک کیتا گیا تے بالآخر انہاں نوں بر سرعام سزائے موت دتی گئی۔ کچھ اطلاعات دے مطابق انہاں نوں مخنث بنایا گیا سی تے انہاں نوں برہنہ پھانسی اُتے لٹکایا گیا سی۔
ہور ویکھو
[سودھو]حوالے
[سودھو]- ↑ Brockhaus Enzyklopädie online ID: https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/najibullah-mohammed — subject named as: Mohammed Najibullah — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
- ↑ Munzinger person ID: https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000017855 — subject named as: Mohammad Nadschibullah Ahmadsai — اخذ شدہ بتاریخ: ۹ اکتوبر ۲۰۱۷
- ↑ اجازت نامہ: CC BY-SA 3.0 تے GNU Free Documentation License
- ↑ ڈاکٹر محمد نجیب اللہ شہید ۔۔۔ فرزند افغانستان
- ↑ Afghanistan: The Soviet Invasion and the Afghan Response by Mohammed Hassan Kakar … P 156-161 Afghanistan: The First Five Years of Soviet Occupation by J. Bruce Amsutz … P264-268
- ↑ سہولت کار کیہڑی؟ کون اے ؟
- مضامین جنہاں وچ پشتو بولی دا متن شامل اے
- 1947 دے جم
- 6 اگست دے جم
- مضامین جنہاں وچ اردو بولی دا متن شامل اے
- 1996 دیاں موتاں
- 27 ستمبر دیاں موتاں
- صفحات مع خاصیت P103
- صفحات مع خاصیت P1595
- صفحات مع خاصیت P945
- شعبہ عسکری ویکی ڈیٹا سے ماخوذ
- افغان اطباء
- افغان صدور
- افغان مقتولین
- افغانستان دے سفیر برائے ایران
- افغانستان وچ 1980ء دی دہائی
- افغانستان وچ 1990ء دی دہائی
- پشتون شخصیتاں
- حبییہ ہائی اسکول دے فضلا
- سزائے موت یافتہ افغان شخصیتاں
- سزائے موت یافتہ صدور
- طالبان دے ہتھوں قتل ہونے والی شخصیتاں
- کابل دیاں شخصیتاں
- مقتول طبیب